Wednesday, March 4, 2026

SI BONA AT SI DIGONG


Ang Bona (1980) ni Lino Brocka ay isang masakit na pag-aaral sa sikolohiya ng bulag na pagsamba. Sa pelikula, iniwan ni Bona (Nora Aunor) ang kanyang komportableng buhay upang ialay ang sarili sa isang artistang walang malinaw na direksiyon at madalas ay mapang-abuso. Ang sentro ng trahedya ay hindi lamang ang kahinaan ng lalaking kanyang sinasamba kundi ang unti-unting pagkapawi ng kanyang sariling pagkatao dahil sa isang ilusyon.

Kung ihahambing ito sa matinding pagdakila ng maraming Duterte Diehard Supporters (DDS) kay Rodrigo Duterte o Tatay Digong (nila/ninyo), makikita ang pagkakatulad sa antas ng emosyonal na debosyon. Sa parehong kaso, ang hinahangaang tao ay hindi na lamang tinitingnan bilang ordinaryong indibidwal na maaaring magkamali, kundi bilang simbolo ng pag-asa, lakas, at pagbabago. Kapag ang paghanga ay umabot sa puntong ang kritisismo ay itinuturing na personal na pag-atake, nagiging kahawig ito ng dinamika sa Bona—kung saan mas mahalaga ang paniniwala kaysa sa realidad.

Sa pelikula, malinaw ang agwat sa pagitan ng imahen ni Gardo (Philip Salvador) at ng kanyang tunay na pagkatao. Gayundin sa politika, may pagkakataong mas nangingibabaw ang imahe at retorika kaysa sa masusing pagsusuri sa polisiya at epekto nito. Ang emosyon, lalo na kung ito ay nakaugat sa galit, pagkadismaya, o pagnanais ng mabilis na pagbabago, ay maaaring magpatibay ng matinding katapatan na hindi na sinusukat sa konkretong resulta.

Ang mas malalim na punto ng paghahambing ay ang paalala ng pelikula: ang anumang uri ng pagdakila na nag-aalis sa kakayahang magtanong at mag-isip nang kritikal ay may panganib na magbunga ng pagkalugmok—personal man o panlipunan. Sa huli, ipinapakita ng Bona na ang tunay na trahedya ay nangyayari kapag isinuko ng isang tao ang kanyang sariling tinig kapalit ng isang imaheng kanyang pinaniniwalaan.

Ang pelikulang ito ay isang babala tungkol sa bulag na paghanga. Ipinapakita nito kung paano kayang isakripisyo ng isang tao ang kanyang pamilya, dangal, at sariling kinabukasan para lamang sa isang taong hindi naman siya tunay na pinahahalagahan.

Ang Bona ay isang mapait na paglalarawan ng isang bulag na pagsamba.

No comments:

Post a Comment