Tuesday, June 12, 2018

Walang Kasarinlan sa Ilalim ng Pundilyo ng Iba



Sa lente ng siyensiyang pampulitika, hindi interchangeable ang salitang “kalayaan” at “kasarinlan”. Ang una ay literally means “freedom,” habang ang “kasarinlan” is a more appropriate translation for “independence.” Sa alinmang diksiyonaryo, ang katumbas ng salitang Ingles na “independence” ay  “kalayaan, kasarinlan, pagsasarili, independensiya.” Pero sabi ko nga, hindi ito ang saktong kahulugan kung political science ang pag-uusapan.

Kahit hindi na bansa, kahit ang indibidwal na lider-pulitiko, kapag sa pundilyo lamang ng mas nakatataas sa kanya iniaamot at iniaasa ang sariling pamumuno, ang kanyang nasasakupan ay hindi magiging magiging malaya kailanman. Ang isang bansa (o lider) na susunod-sunod lang at bubuntot-buntot sa kanyang padrino at hindi makapag-isa ay lider na mas masahol pa sa salabay na walang gulugod!

Kasarinlan at hindi kalayaan ang nakamit natin noong Hunyo 12, 1898 bagama’t kahit kailan ay hindi pa naman tayo naging ganap na malaya at nagsasarili bilang bansa sapul noon. Ipalagay na, kahit na ang nakamit natin noong Hulyo 4, 1964 ay kasarinlan din at hindi kalayaan. Noong 1898, nagkaroon tayo ng kalayaang gumawa ng ating sariling batas at ihalal ang ating mga pinuno, ngunit naging tunay malaya na nga ba ang mga Pilipino matapos ang 120 taon? Hindi ba ang mga patakarang pampulitika at pang-ekonomiya na ipinatutupad sa atin ng ibang bansa ay kolonyal pa rin?

Nagkakaisa ang mga diksiyonaryo na ang katumbas ng salitang Ingles na independence ay “kalayaan, kasarinlan, pagsasarili, independensiya.” Maging sa mga poster at slogan ngayong KALAYAAN 2018 mula sa mga sangay ng pambansang pamahalaan ay iisa ang kahulugan nito, mas wasto na ating gamitin ang katangang “kasarinlan” na siyang layon natin upang makawala sa kolonyalismo at pailalim na panghihimasok ng ibang bansa. Mapa-US man yan o Japan, lalo na ang Tsina. Sa kasarinlan, kalayaan sa panghihimasok at pananakop ng ibang bansa ang ating pinag-uusapan.

Ang dokumentong Espanyol na binasa sa Cavite Viejo noong Hunyo 12, 1898, ay pinamagatang Acta de la Proclamación de la Independencia del Pueblo Filipino. Officially translated ito sa ating wika na may pamagat na “Katitikan ng Pagpapahayag ng Pagsasarili ng Bayang Filipino.” Sinasabi sa “Katitikan” na ang “mga naninirahan sa mga Islas Pilipinas” ay “malaya at nagsasarili [libres e independientes] at may karapatang maging malaya at nagsasarili.” At naniniwala naman tayo na tayo ay totoong nagsasarili na nagsimula daw kay Aguinaldo hanggang kay Duterte. Ang soberenya ay nananatiling nasa papel lang ‘ata.

Idinagdagdag pa ng “Katitikan” na “sila ay dapat lumaya sa pagsunod sa Korona ng Espanya; na ang lahat ng pampulitikang ugnay sa pagitan ng dalawa ay ganap na pinuputol at pinawawalang-bisa at dapat na maputol at mapawalang-bisa; at tulad ng alinmang malaya at nagsasariling Estado, mayroon silang ganap na kapangyarihan na magdeklara ng pakikidigma, makipagkasundo sa kapayapaan, magsagawa ng mga kasunduang pangkalakalan, pumasok sa mga alyansa, pangasiwaan ang kalakalan, at magpatupad ng lahat ng gawain at bagay na tungkuling ipatupad ng mga nagsasariling estado.”  Ganito sila sa Espanya noon, papaano naman tayo sa Tsina ngayon?

Sa isang usapin na lang tayo pumaling. Ang pambu-bully kamakailan ng mga Chinese Coast Guard sa ating mga mangingisda sa ating teritoryo sa Scarborough Shoal sa West Philippine. Maliban pa ito sa ka-traydurang pagtatayo nila ng mga pasilidad sa ating mga nasasakupang isla. Sa kabila nito, kani-kanina lang sa Kawit, sa pagdiriwang ng Araw ng Kasarinlan, mismong si Defense Secretary Delfin Lorenzana ang kaututang-dila ni Chinese Ambassador Zhao Jianhua. Hindi ba ito pinaka-nakaririmarim na tagpo sa makabuluhang araw na ito?

Hindi kaya sinadya ng mga nauna sa atin na i-interchange ang “kalayaan” at “kasarinlan” para iligaw tayo sa katotohanan na hindi pa tayo nagsasarili. At isa pa, dahil sa ang salitang “kalayaan” ay ‘sing lawak ng galaxy at  subject sa iba’t-ibang depinisyon, teorya, karanasan at pananaw na depende sa ating mga pinaniniwalaan, inihalili nila ito salitang “kasarinlan” na mas kongkreto at tuwirang tumutukoy sa pananakop at pakiki-alam ng isang bansa sa kapwa niya bansa. Bagay na gusto nilang i-tone down upang tayo marahil ay patuloy na mabuhay sa ilalim ng pundilyo ng ibang bansa hanggang sa wakas ng panahon. Well, produkto lamang ito ng aking kalayaan sa pag-iisip. 

Ang mamuno sa ilalim ng pundilyo ng ibang bansa (o tao man) ay pananatiling alingawngaw at anino na lamang ng iba. Tayo ay mananatiling pala-asa, walang angas, pala-suko at atubiling bansa.

Gabayan nawa tayo ng kaluluwa ng ating mga bayaning nagpakamatay at pumatay para sa ating kasarinlan. Mabuhay ang totoong kasarinlan ng Pilipinas!

-----

Photo: DFA




Sunday, June 10, 2018

Of Judging and the Entertainment Kiss



Each time a high government official appears in public, the good citizen among the crowd must think like a courtroom judge and not a freak show audience. Governance must not be reduced to entertainment. 

Incidentally, in any court of law, buffoonery is greatly considered contemptuous. With few exemptions, here in this ever-seeking-for-justice country of ours, some incumbents or aspirants for national political positions are pundits in their own buffoonery!

Every now and then, a controversy or scandal transpires from public appearance of our sitting president, be it in Davao City or in Seoul. About the so-called Korean Kiss, Department of the Interior and Local Government (DILG) Assistant Secretary Marjorie Jalosjos herself said that it was “just part of entertainment”. Well, entertainments too are subject to judgments and criticisms. Judges scattered around every corners of the earth coming in different political colors and brain sizes.

Taking the risk of stepping into the realm of lawyers, I would like to share some thoughts from a book I read some days back. The book is titled “Law and Philosophy” (Appleton Century Craft, NY; 1970; pp 408 – 409) by Joseph C. Hutcheson, Jr. He was a United States federal judge. Born in Houston, Texas, Hutcheson received an LL.B. from the University of Texas School of Law in 1900, according to Wikipedia. There’s a chapter there discussing types of intuitive judgments rendered by courtroom judges and what produces them. The author categorized them into five types.

The Intuitive Judgment, according to Hutcheson, is a product of a hunch or a feeling been reasoned out. The Aleatory Judgment is a product of something depending on the throw of a dice or on chance, random and a thing that avoids thinking. Pusillanimous Judgment is the product of fear of apprehension of displeasing authority or showing a lack of courage. Venal Judgment is a product of bribe, corruption sometimes offered but of late, often demanded. And lastly, Asinine Judgement which is plainly a product of an ass!

The 5th  item is our usual doughnut, complete with its hole…
-------

Photo: mfwa.org.




Friday, June 8, 2018

Remigio Agpalo & the Local Dance



Only a tiny portion of our province's population was able to know the legacy of the late Prof. Remigio E. Agpalo, PhD, the political scientist who was born in Occidental Mindoro.

To commemorate his 90th birth anniversary this coming Sunday, this little space is this lowly blogger's humble tribute to him.

Born in Mamburao, Occidental Mindoro June 10, 1928, 3rd of 8 children, born to Paulino Agpalo and Paulina Escalona, Remigio studied college at the University of Maine and returned to the Philippines in September 1952 to fulfill his promise of sharing his gift of academic quest and taught at UP in 1953. He later went to University of Indiana and took his doctoral studies. Agpalo taught at the University of the Philippines (UP) for almost 50 years and was laid to rest February 10, 2008. He succumbed to prostate cancer. He was 79.

The political picture that Agpalo emphasized decades back remains relevant even today. In his book “Pandanggo sa Ilaw : The Politics in Occidental Mindoro” published in 1963 he wrote, “The elite exploited these (Filipino traditional) values and brought them into play, together with their material potentials, to their own advantage. The unsatisfactory economic situation, the general poverty of the population, the insufficient education … as well as broadening gap between the elite and the masses…” (pp. 83). For me it is a very imaginative as well as accurate description or emblem of how politics is practiced in the whole country until today.

The Pandanggo sa Ilaw is a native folk dance where his political concept is derived. The dance which originated in Lubang Island is described in terms of the following according to Agpalo himself: 1) the participant dancers, 2) the objects the dancers carry or hold, and 3) the way the participants dance. The participants are male or female, two or more of them, who carry lighted glass oil lamps on their heads and the back of their hands. Dancing to the rhythm of lilting music, they sway and balance, go around the stage or dance floor, intermingle, manipulate the glass lamps with amazing and spectacular deftness, and maneuver for dramatic and arresting position on the floor. Swift of hands and agile of feet, the dancers do not trip or drop the glass lamps that they carry.

Here’s the analogy: The dancers are the politicians (and their staunch supporters and the citizens in general) and the glass lamps are the political powers while the stage is the political arena. Agpalo wrote further, “The movement of the political actors can be compared to those of the dancers; these consist in skillful manipulations and manuevering. For this reason, the political actors, like the dancers, are fascinating to watch.”  In his another book called "Adventures in Political Science" at full length he explained, “Unlike the politics of ideology where the ideological doctrines guide, direct, and dominate the political process, there are no doctrines guiding and directing the political actors in Pandanggo sa Ilaw politics. Thus, elections, legislations, administration, adjudication, and other processes of the government in this system are not ideology-oriented ... What interests them are personal and practical matters -- what favors can be allocated to supporters and burdens imposed on non-supporters; what personal traits certain public officials or citizens have or do not have; what party can grant favors and what group cannot give patronage; and the like. In other words, Pandanggo sa Ilaw politics is oriented towards personality, practicality and material goods." Now, who says that this isn’t true today? Our “dancers” (read: political leaders) been lingering on the “stage” (read: political positions) almost for life resting the proverbial “glass lamp” (read: political power) in their hands endlessly amusing and fascinating the “audience” (read: citizens) with stunts and trivialities in between, as emphasized by their critics.

Dr. Remigio Agpalo did not stay in Occidental Mindoro most of his life except during his twilight years and that's maybe the reason why only a few of us know him. He was called the Father of Political Science in the Philippines and the leading political scientist during his time. Dr. Remigio E. Agpalo’s invaluable collection of books were turned over at the DLSU Library in June 10, 2013 and afterwards, Ms. Christine Helen Perez-Eustaquio, the daughter of Dr. Agpalo, delivered the Remarks of Circumstance and shared some stories she has about her father. Well while known in the intellectual circle, only a few knows Dr. Agpalo in his province because he did not stay here for long.

Only last month, I stumbled from the web a book titled “Dance & Politics: Moving Beyond Boundaries” (Manchester University Press, 2017) by Dana Mills. Mills, stressed that, “Our political world is in constant motion. Our lives are continually shifting. Collective communicative structures which have held us together in various forms of communal life are relentlessly being challenged by new languages.” In our context, I believe that these “new languages” suggest aspirations of the common people, the masa, and the non-hardliners. What they hoped is a first-hand dance with different dancers on the deep-rooted stage holding firmly and efficiently the sacred but desecrated glass lamp. 

Mills’ book expounds on why dance is political and how it can articulate political perspectives. As such, therefore, searching for and learning a new “dance”, like searching for and learning new politics, provide opportunity and outlet for those who are fed-up of this national situation...

------

References:
http://librarynewsette.lasalle.ph/2013/06/remigio-e-agpalo-collection.html 




Thursday, May 24, 2018

Ancajas at Sultan, Lilikha ng Kasaysayan



Kahit ang magkatunggali, anuman ang kalabasan ng kanilang tunggalian, ay kapwa lumilikha ng kasaysayan.

Ito ang aral na mapupulot natin sa sagupaang Jerwin Ancajas (29-1-1 with 20 KOs) at Jonas Sultan (14-3 with 9 KOs) sa Sabado, ika-27 ng Mayo, 2018 (sa Pilipinas) na mapapanood natin live sa ESPN 5 mula Fresno, California.

Ang makasaysayang enkwentro ay ang unang world championship fight sa pagitan ng dalawang Pinoy sa loob ng 93 taon. Noong 1925, tinalo ni Pancho Villa sa pamamagitan ng UD si Clever Sencio at napanatili ng una ang kanyang korona sa world flyweight noon. Mandatory challenger ni Ancajas ang kababayang si Sultan na ika-limang ulit na sasampa sa ring para idepensa angsuot niyang IBF junior bantamweight belt.

Isinulat ko rin sa blog entry na mababasa mo kung iki-click mo ito, kung papaano naging makasaysayan ang Pinoy versus Pinoy na labang ito.

Ipapalabas ang laban sa Channel 5, Aksyon TV at ESPN 5.com ay hatid ng MP Promotions at Knuckleheads Pro Boxing Fraternity sa pakikipag-tulungan sa Joven Sports Promotions. Si Wayne Hedgpeth na siyang tatayong reperi ng laban at ang mga judges ay ang mga taga-California na sina Jonathan Davis, Daniel Sandoval at Zachery Young at si Robin Scott ng New Jersey ang magiging supervisor.

Langit at lupa ang layo ng estilo ng dalawang boksingero sa isa’t-isa. Poetiko ang pagsasalarawan dito ni Ed Tolentino, isang sikat na boxing analyst: “You have Ancajas, the skilled tactician who dissects foes with clinical precision. And then you have Sultan, who offers an unconventional style that almost borders on the kamikaze.” Para kay Tolentino, bentahe at angat sa sagupaan ang kampiyon na si Ancajas. Kung susumahin, mas maraming karanasan naman ito talaga kaysa kay Sultan na may 29 na naging laban habang 14 lamang ang sa huli.

Pero para kay Edito Villamor na trainer ni Sultan, hindi umano mahalaga ang bilang ng laban para sa pandaigdigang kampiyonato. Sabi niya, “Kahit anong record yan, kahit anong experience yan, mawawala lahat (pagdating sa ring).” Idinagdag pa ni Villamor na kukuha ng inspirasyon si Sultan kay Vasyl Lomachenko na naging world champion agad sa ikalawang professional fight lamang. Si Sultan ay pinanday ng suntukang-kalye kaya tiyak na magpupukol ito ng pakyawan at malulutong na suntok.

Hinulma si Ancajas sa Survival Camp sa Magallanes, Cavite ni Joven Jimenez, habang si Sultan ay produkto ng kilalang ALA stable sa Cebu. "There are many great fighters in the Philippines, and I am happy that Jonas and myself can share this big stage. We are making history, and I am glad that we can fight to see who is the best," ani Ancajas. Sinegundahan naman ni Sultan ang kababayang kampiyon. Aminado si Jimenez na ang lahat ng mga challenger ay mapanganib.

Masaya na naman ang mga boxing aficionado sa weekend na ito. Pahinga muna tayo sa mga balitang pulitika sa Linggo.

Pero ang pulitika ay parang boksing na kahit ang magkakalaban ay sama-samang lumilikha ng kasaysayan sa kumpas ng pusok ng kanilang tunggalian…

---------






Photo: Boxing Scene.Com





Tuesday, May 22, 2018

Pipay Went to Town, Finally



Wala nang mas hihigit pa sa araw ng bakasyon ng pamilya maliban sa ating presensya at perspektiba. Kumpleto kaming pamilya na lumuwas ng Maynila para magbakasyon noong Miyerkules hanggang Sabado. Magandang paraan daw ito ng family bonding, sabi.

May sosyolohikal na paliwanag dito ang isang pananaliksik na pinangunahan ni Xinran Lehto ng Purdue University at isang associate professor sa hospitality and tourism management doon. Ang mga bakasyong ganito raw na nagtataguyod ng tinatawag nilang “crescive bond “(“shared experience” sa ibang dalubhasa) ay nagpapalago ng positibong ugnayan sa mga miyembro ng pamilya. Ang ibig sabihin daw ng “crescive” ay “something marked by gradual spontaneous development”. Sa pagkakataong ito tayo ay sama-sama umanong lumilikha ng mga ala-alang tiyak na ating babalik-balikan sa paglipas ng panahon. Naisip ko, isa rin itong mahalagang pamana na maibibigay ng magulang sa kanyang mga anak lalo na sa katulad kong wala ni isang ‘di natitinag na ari-arian (real property baga!).

Sa edad na trese, first time ni Pipay na makalabas ng ng probinsya, makasakay ng barko at makarating ng Maynila. Sa bus pa lang mula sa San Jose patawid ng lunsod ay hindi na niya maintindihan kung bakit kailangang may umupo sa sa plastik na bangkito sa gitna ng daanan sa bus. Bakit may mga matatanda, bata, buntis at ilang may kapansanan ang nagtitiis ng ngalay at siksik sa pagtayo sa sasakyan hanggang sa kanilang destinasyon. Nang may naka-book na pasaherong sumakay sa bahagi ng Calintaan na lalo pang nagpa-sikip sa bus, lumampas sa amin ang isang rumasagasang SUV na kampanteng naka-upo ang lahat ng mga nakasakay. Maluwag sila. Pula ang plaka nito.

Kagaya nang inaasahan, saglit na tumigil ang bus sa Sablayan Grand Terminal. Habang ang drayber at konduktor ng Gold Star ay nag-kakape, pumila si Pipay at ang nanay niya sa CR para umihi. Nasa harap na ng manibela ang drayber ngunit wala pa rin ang aking mag-ina. Pumitada na ito. Limang minuto yata bago pa sila lumabas ng CR. Habang papalapit sila sa bus, tila pinagagalitan ito ng kanyang nanay. “Bakit?”, tanong ko sa nanay nang maupo na sila sa mahabang upuan sa pinaka-huling hanay sa likod ng sasakyan. “Pinag-bubuhusan pa niya ng tubig ang lahat ng bowl sa CR!,” inis na sabi ni Nanay. “Sabi sa school, dapat daw gamitin ng maayos ang toilet o anumang public facilities.” Nakaramdam ako bigla ng feeling of guilt sa perspektiba ng aking dalagita.

Kaaalis pa lang naming sa terminal ay ipinaalala niya sa akin na ituro ko sa kanya ang lugar na pinangyarihan ng sakuna ng Dimple Star bus noong ika-22 ng Marso. Nang aming sapitin ang lugar, hindi ko alam kung siya ay nag-antanda o kumati lamang ang kanyang ilong at noo habang sumisilip siya sa bintana.

Pang-alas dos na ng umaga ang nasakyan naming barko sa Abra de Ilog pa-Batangas. Sikip din. “Bakit sila naka-higa sa upuan?,” sabay nguso sa mga naghihilik na pasaherong naka-unat, tulog, sa mga benches. May natulog din matabang mama sa ibabaw ng baul ng mga lifejacket kahit may malaking babala na naka-sulat na doon na bawal itong upuan o higaan.  

Hindi kami natulog magdamag sa ibabaw ng kalmadong dagat. Binigyang pangalan ko ang mga may-ilaw na lugar sa dalampasigan,- Camurong, Puerto Galera, Calapan at iba. Hinanap niya ang Mt. Halcon pero madilim. Hindi namin makita. Ikinuwento ko na lang sa kanya kung ano ang Verde Island Passage na kasalukuyang nilalayag ng barkong aming kinalululanan. Sinabi ko sa kanya na ito ang tinatawag na the Center of the Center of the Marine Biodiversity of the World. “Sasakupin din ba ito ng China?”, tanong niya.

Pagsapit na pagsapit pa lang ng bus sa junction sa Balagtas, laking tuwa ni Pipay sa isang uri ng sasakyang kanyang nakita.”Dyip! Dyip!,” tuwang-tuwa niyang bulalas. “Tay, dyip, o!.” Tuwang-tuwa si kolokay. Naisip ko, palibhasa sa Divine-bahay-bayan-Bubog lang ang malimit na biyahe ni Pipay, hindi nito matiyempuhan na makakita ng dyip. Oo nga pala, endangered species na nga pala ang dyip sa Occidental Mindoro.

Naka-hilig na naiidlip sa aking balikat ang aking bunso at habang pinagmamasdan ko siya at ang bus ay tumatahak sa South Luzon Expressway, sa likod ng aking mga talukap ay inalala ko ang aking unang pag-salta sa Maynila.

Anim na taon pa lang yata ako noon nang isama ako ni Papang (Lolo ko sa father side) sa kanyang pagluwas para asikasuhin ang ilang bagay sa kanilang punong opisina sa Department of Health (DOH). Nasa ilalim kasi ng kagawaran ang Malaria Control Unit na kung saan siya noon ay medical technologist. Sa PAL YS-11 kami sumakay noon at tanda ko pa kung ano ang pameryenda sa eroplano habang kami ay lumilipad mula San Jose papuntang Maynila: egg sandwich na naka-balot sa tissue paper at lemon juice na isinalin sa paper cup. 

Sa bahay nina Tito Turing at Tita Gay sa San Juan ako unang naka-panood ng telebisyon. Black and white pa noon at maliit-liit lang sa aparador ang laki nito. Public affairs program ang palabas noong umagang iyon. Si Johnny de Leon at ang kanyang sidekick na si Ngo Ngo ang nasa screen. Sila pala yung naririnig ko sa “Lundagin Mo, Baby!” sa radyo sa bahay nila Mamang noon tuwing bago mag-alas sais ng gabi.  Maliban kina Johnny de Leon at Ngongo, isa si Apeng Daldal sa mga sikat na taong unang nakita ko sa telebisyon. Noon nga pala, bago ka makakapanood ng telebisyon ay kung luluwas ka lang ng Maynila.

Namasyal kami noon sa Manila Zoo, sa Luneta sa malaking orasan sa lupa na gawa sa mga halaman at bulaklak. Hindi ko na maaalala kung sino ang kasama ko. Basta ang natatandaan ko ay nang bumalik kami ng Mindoro na naka-eroplano rin ay naka-suot ako ng coat na kulay beige at tie na kulay brown na may emblem ni Micky Mouse yata yun.

Mag-uumaga na nang dumaan ang bus sa Alabang Terminal kaya kitang-kita niya ang mga pamilyang naninirahan sa silong ng Alabang-Zapote Flyover. Napako ang kanyang tingin sa batang hubad na nanlilimahid na kumakain ng kung ano sa tabi ng papag na sinapnan lang ng sako. Nang hindi na mahabol ng kanyang leeg ang tanawin, hinanap niya ang aking mga mata at nagtanong, "Sila ba, 'Tay, yung mga homeless?". "Oo," sabi ko. Hindi siya umimik. Sa text book lang sa school marahil niya nabasa ang mga ito.

Sa Friendship Hall 2 sa Pope Pius XII Catholic Center sa UN Avenue tumuloy ang aking buong pamilya. Mura dito, wala nga lang TV o hot and cold bath pero air conditioned ang rooms kahit papaano. Ang wala sa iba, may simbahan sa loob, ang Maria Goretti Parish Church at syempre doon kami dumalo ng misa noong Sabado ng umaga bago kami tumulak pauwi. Pamilyar ako sa Pius Center dahil noong ako ay sa Bikaryato pa nagta-trabaho at hindi pa sa LGU-Sablayan, dito ako malimit na tumira kapag nasa Maynila palibhasa may mga kaibigan ako noon na mga taga-PPCRV at Archdiocese of Manila na siyang nag-refer sa akin sa bahay-tuluyan.

Solve din si Pipay sa pamamasyal. Palibhasa nataon na ang buwan ng Mayo ay ipinagdiriwang sa Pilipinas ang National Heritage Month sa pangunguna ng National Commission for Culture and the Arts (NCCA) na ngayon ay may temang: “Pambansang Pagkakaisa para sa Pamana” at ito rin ang buwan kung kailan kami nag-family vacation at first time na lumuwas si Pipay sa Maynila, dumalaw kami sa buong National Museum sa Ermita, sa San Agustin Museum at Casa Manila sa Intramuros. Papasok din sana kami sa Fort Santiago pero pansamantalang isinasara ang Rizal Shrine na malamang ay may kinalaman sa kulminasyon ng pagdiriwang kaya hindi na lang kami tumuloy. Naglibot din kami kinabukasan sa Binondo kung saan ang pagkabuhol-buhol ng trapik ay kasing buhol-buhol rin ng masarap na pancit na kakakain mo lang. Sa China Town pala, langit ang lapangan pero impiyerno ang lansangan!

Syempre nag-malling din kami. Nagtampisaw ang aking mga anak sa National Book Store at Book Sale sa loob ng SM Manila sa pamimili ng libro at ilang mga personal na gamit. At nang kami ay magutom, sa Mc Donald's kami bumagsak. Ayaw na ayaw kasi ni Pipay na sa Mang Inasal kami kumain sabay tanong kung may Pick Up Shop din ba sa loob ng SM. 

Inipon niya ang lahat ng kanyang mga tiket, resibo, memorabilia (gaya ng chopstick galing sa isang Chinese resto sa Binondo) at kung anu-ano pang mga little something mula sa family vacation na iyon. Gagawa raw siya ng travelogue pag-uwi.

Well, sa sosyolohikal na perspektiba ay may tinatawag na Functionalist View Point na naniniwala na the family creates well-integrated members of society by instilling the social culture into children.

Sosyolohikal man o hindi, wala pa ring mas hihigit na mahalaga sa ating mga anak sa lahat ng oras kaysa sa ating presensya at ipinamamanang  perspektiba...

------
(Photo: Shida Novio)




Monday, May 7, 2018

Father Martyrs at ang Text ni Father Gerry



Panahon yata ngayon na kapwa tao na natin at hindi ang Diyos ang nagpapasya kung papaano tayo mamamatay.

Sa kanyang pagninilay noong Sabado na itinext sa akin ni Father Gerardo F. Causapin o Father Gerry, na tubong Abra de Ilog at ngayon ay kura-paroko ng Parokya ni San Jose, ang Esposo sa Paluan, lakip ang panalangin na ang lahat ay iadya na huwag matakot na manindigan para sa pagsunod kay Hesus, katulad ng pagsunod ni Father Mark Anthony Ventura.

Ang bukal ng pagninilay na ito ni Father Gerry ay ang nasusulat sa Juan 15:18-21 na kung saan mababasa na sinabi ni Hesus, “Kung napopoot sa inyo ang sanlibutan, alalahanin ninyong ako muna ang kinapootan nila bago kayo.” Anong aklat pa nga ba ang mas mapang-hamon kaysa sa Bibliya matapos nating mabasa bilang halimbawa ang talatang ito? Ano ang ating nasasa-isip kapag may alagad ng Diyos, pari man o pastor, obispo o madre, ministro o diakono ang kinapootan at kapagdaka’y pinatay dahil sa kanilang espiritwalidad at misyon na naka-ugat sa panlipunang pagkilos? 

Matatandaan na Si Father Mark Anthony Ventura, 37, ay pinagbabaril hanggang sa mamatay noong ika-29 ng Abril, matapos magmisa sa Gattaran, Cagayan. Kilala ang pari sa pakiki-isa niya sa mga katutubo sa pagtutol sa isang dambuhalang minahan sa kanilang lugar. Ang kayang pagkilos sa lipunan na nauwi sa kamatayan ay ang kanyang pinaka-dakilang homiliya. Kagaya ng kanilang Kinakatawan, ang mga Pilipinong martir na pinatay dahil sa kanilang pananampalataya ay hahanapin natin sa piling ng mga buhay at hindi sa mga patay at sa pamamagitan nito, pinipili natin ang buhay upang tayo ay mabuhay (Deut. 30:19).

Katulad ni Father Mark Anthony, si Father Gerry man ay tagapagtaguyod din ng kalikasan. Noong siya ay direktor pa ng Colegio De San Sebastian (CDSS) sa Sablayan, noong ika-24 ng Setyembre, 2009, katuwang si Ms Rosavilla Dalumpides, dean of academic affairs ng CDSS College Department, ay inilunsad ang isang malawakang symposium on mining na noon ay siyang nagtulak sa mga nasa-kolehiyo ng paaralan na makisangkot sa mga kontra minang pagkilos noon dahil ang mina ay mapamuksa.

Tameme ang maraming mga Katolikong Pinoy sa mga pagpatay sa mga makabayang pari sa kasaysayan. Nariyan ang pagpatay kay Father Marcelito Paez ng Nueva Ecija noong ika-4 ng Disyembre 2017 matapos niyang tulungang lumaya ang isang napipiit. Isama rin natin si Bishop Benjamin de Jesus, OMI na siyang Obispo ng Jolo na pinatay din noong 1997 at sina Father Benjamin Inocencio na pinatay noong 2000 at Father Jesus Reynaldo Roda noon naming 2009. Idagdag pa si Father Fausto Tentorio noong 2011 na pinatay din sa North Cotabato, Father Salvatore Carzedda noong 1992 sa Zamboanga City at si Father Tullio Favali na pinatay ng mga kultong pakawala ng militar sa North Cotabato noong 1985. Marami sa ating mga Katoliko mismo ang pinagbubuntunan pa sila ng sisi at pagbibintang sa kanilang kalunos-lunos na pagkamatay.  

Sa panahon ng mga naging pangulo simula kay Ferdinand E. Marcos hanggang sa kanyang tagahanga na si Rodrigo R. Duterte, maraming pari na ang pinapatay dahil sa kanilang pagmamahal sa kapwa at pagkilos para sa katarungan. Malamang, mga Katoliko rin ang ilan sa mga salarin, utak o may kinalaman sa mga pagpatay sa mga paring ito. Kahit sinong presidente ay hindi nasawata ang mga karumal-dumal sa gawaing ito dangan kasi ay lahat sa kanila ay kritikal kundi man bamban sa panlipunang doktrina ng Simbahang Katolika.

Huhusgahan ng kasaysayan tayong mga Katoliko at ang mga organisasyong kinabibilangan natin kung papaano natin itinuturing ang buhay ng indibidwal na tao. Mas matimbang (o ‘sing-timbang) ba ito sa atin kaysa sa mga materyal na layon ng lipunan kagaya ng pagpapa-angat ng negosyo at walang humpay na mga pampublikong pagawain? May malalim na hugot ang tinuran ni Arsopbispo Oscar Romero ng San Salvador noong ika-2 ng Pebrero 1980 sa kanyang talumpati sa Louvain. Sabi niya, “Here the church, like every human being, is faced with the choice that is most fundamental for its faith: to be on the side of life or on the side of death. We see very clearly at this point no neutrality is possible.”  Sa mga hindi nakaka-alam, si Oscar Romero nga pala ay arsobispo ng San Salvador na pinatay habang nagmimisa noong ika-24 ng Marso, 1980 sa kapilya ng Divine Providence cancer hospital. Matapos ang 35 taon, siya ay idineklarang martir ng Simbahan at na-beatify noong ika-23 ng Marso, 2015.

Kaya kung bibigyan ko ng sariling dagdag-nilay ang itinext sa akin ni Father Gerry noong ika-5 ng Abril, sa bahaging ito ng kasaysayan ng bansa, narito ang katotohanang dapat na lubos na pagnilayan ng mga Katoliko: tayo ba ay naniniwala sa Diyos ng Buhay o kasapakat tayo ng mga ahente ng kamatayan sa ating gitna.

Hanggang may mga paring martir ang Simbahan kagaya nina Arsobispo Romero at Father Ventura, ang Simbahan ay magiging tapat sa pagsunod kay Hesus. Si Hesus na mga masasamang tao rin ang nagpasya kung papaano siya mamamatay noon…

------

(Photo; Rappler)



Monday, April 30, 2018

Ang Kasaysayang Pam-pook sa Lente ng Isang Blogger*



Ang Abril ay Buwan ng Panitikang Filipino.

Simulan natin ito sa isang pandaigdigang pangungutya na palasak pa hanggang ngayon. Ang mga aklat o sulating pangkasaysayan daw ay pampasikip lang sa mga silid-aklatan (“so much dead weight on library shelves”) at ang mga aklat na ito ay “the dullest of all the dullest book.” Bakit kaya walang gaanong tumatangkilik sa mga ito? Ano ang kaugnayan ng panitikan sa kasaysayan?

Ang Kanlurang Mindoro ay hindi magagawang makutya ng mga ganitong pananaw. Una, bihi-bihira ang nagsusulat ng lokal na kasaysayan sa atin. Ikalawa, wala naman tayong mga pampublikong silid-aklatan na pasisikipin ng mga ganitong sulatin o aklat. Bakit kaya? (At maraming pang “Bakit” ang kasaysayan ng ating lalawigan!)

Pero ang kutyang ito ay hamon sa atin na sumunod sa mga yapak ng mga sinauna nating historyador kagaya nina Rudy A. Candelario at ng mga yumaong sina Propesor Remegio A. Agpalo, Gil C. Manuel at Rodolfo Meim-Acebes. Isang pagpupugay sa kanila at sa kanilang legasiya.

Ipinapalagay ng marami na ang kasaysayan ay walang praktikal na gamit hindi kagaya ng matematika. Nakakauta pa raw magsa-ulo ng mga pangalan, lugar, petsa at kaganapan na parang wala namang magiging direktang kaugnayan sa ating pang-araw-araw na buhay. Kunsabagay…

Sabi ni Tip O’Neill, dating kasapi ng Mababang Kapulungan ng Estados Unidos, “All politics is local”. (“Ang lahat ng pulitika ay lokal”) at gayundin ka-totoo na ANG LAHAT NG KASAYSAYAN AY LOKAL. Upang mas lumawak ang kaalaman ng mga Filipino sa pambansang kasaysayan, kinakailangang paigtingin ang pananaliksik at pagsusulat sa mga lokal na kasaysayan.

“Hindi mabubuo ang pambansang kasaysayan kung hindi maganda ang lokal na kasaysayan,” wika ni Xiao Chua, isang kilalang propesor ng kasaysayan. Ano ang ambag ng mga manunulat ng Kanlurang Mindoro sa usaping ito?

Para sa mga nasa akademiya, sa mga kolehiyo at pamantasan, kailangang mahusay na maituturo ang pambansang kasaysayan sa tulong ng mga nakalap na kasaysayang pam-pook. Dapat na maging mausisa ang mga guro sa kasaysayan ng mga lugar na kanilang ginagalawan.

Ang mga kuwento ng mga henerasyong nauna sa atin o yaong mga naunang namuhay sa Isla ng Mindoro ay kailangang makalap, masulat at maalagaan bago ito tuluyang mawala sa mga susunod pang henerasyon. Lalo na ang mga Mangyan. Lalo na ang mga mahihirap na parang hindi kinukonsidera na mga pangunahing aktor ng kasaysayan.

Sabi nga ni Virgilio S. Almario, kahit ang Balagtasan ay naglalayon para sa mas mataas na panlipunan at pampulitikang mga tungkulin. Lampas sa paghahatid ng saya, pinapataas nito ang tradisyunal na papel ng makata bilang tagapag-hatid ng katotohanan sa sambayanan.

Ating balikan, kung ang lahat ng pulitika ay lokal, gayundin ang lahat ng kasaysayan. Tumpak lang na maipalagay, na ang mga Pamahalaang Lokal ay malaki ang maiaambag sa layuning ito. Una, dapat na ang mga opisyal ng pamahalaan ay may pandama sa panitikan, kasaysayan at kultura.  Papaano?

Pangarap natin na magkaroon ng isang Sentrong Pangkamalayan sa Kasaysayan at Kultura sa Kanlurang Mindoro. Ito ang magpapatatag sa samahan ng mga propesyunal, historyador, guro, at mga mag-aaral na nasa larangan ng kasaysayang pam-pook at mga pamana o legasiya.

Pagpu-pondo sa mga gawaing pananaliksik at dokumentasyon hanggang sa paglilimbag. At pag-aaral at pagsasa-praktika ng mga makabagong metodo ng pananaliksik.

Pagsasagawa ng mga manuskrito ukol sa ating mga natatanging ka-lalawigan kabilang ang mga lokal na bayani na magtatampok sa kanilang talambuhay at mga gintong kaisipan at dakilang adhikain. Ilan lamang ito sa maraming bagay na maaring gawin ng mga lokal na pamahalaan, lalong lalo na ang pamahalaang panlalawigan para sa kasaysayang pam-pook.

ANG KASAYSAYANG PAM-POOK AY MAKATUTULONG UPANG UNAWAIN SA TAMANG KONTEKSTO ANG ATING MGA NINUNO O SINAUNANG MAMAMAYAN. Dito pumapasok ang aking pahilis o pagkiling sa mga Mangyan. (Hindi po ninyo naitatanong, ako ay ang kasalukuyang Indigenous Peoples’ Affairs Officer (IPAO) ng Bayan ng Sablayan).

Ang papel ng Mangyan sa kasaysayang pam-pook ay dapat na masalamin at mabigyang-tampok. Ito ay upang malaman din ang kanilang kasalukuyang kalalagayan at mga suliranin upang matugunan ng mga kinauukulan batay sa epekto ng mga ito sa kanila.

ANG MGA KASAYSAYANG PAM-POOK AY MAKATUTULONG SA ATING PAG-UGIT KUNG SINO TAYO. Nasa mundo tayo ngayon ng estereotipo. Ang estereotipo ay ang pagtukoy o pagbanggit sa lahat ng negatibong bagay kahit hindi naman totoo. Ang direktang kahulugan nito sa wikang Filipino ay ang pamamaraan ng pambubuska o mabilisang paghusga ng isang tao sa isa pang uri o grupo ng mga tao.

Halimbawa na lamang, ang mga Mangyan ay hindi marunong mag-isip, mga tanga at mga bobo. Ang mga pinuno ng pamahalaan ay matatalino at may mas malaking maiaambag sa kaunlaran ng bayan kaysa sa mga Mangyan. Ang mga kababaihan ay “pambahay” lang at “pang-kama”, at marami pang iba. Magbigay ng halimbawa.

Sabi ni Victoria Plaut isang panlipunan at kultural na sikolohista sa Unibersidad ng California sa kanyang artikulong, “The Cultural Construction of Self and Well-Being: A Tale of Two Cities,” mayroon umanong mga ebidensya na tumutukoy na ang ating mga pook na sinilangan, tinitirhan o pinanggalingan ay may malaking kontribusyon at papel kung sino tayo at kung ano ang pananaw natin sa mundo.

Sa kanyang pananaliksik, malinaw umano na sa kambal nating mga pagkakaiba sa personalidad, ang kultural na pag-inog sa partikular na konteksto ng isang tao ay susing daluyan ng kanyang sarili at pagkatao.

Dagdag pa ni Plaut sa kanyang sulatin na isinalin ko rin, “Sa huli, pagdating sa pananaw sa kanyang sarili ng isang mamamayan ng isang pook at kanyang ganap na kagalingan, may malaking kinalaman ito sa lokal na kultura at kasaysayan” (na maaring nasusulat o hindi).

Ngayon, papaano mo sasabihin na walang praktikal na gamit ang kasaysayan kung katulad ng Pilosopiya ay naglalayon itong tuklasin kung ano ang tao, sino tayo at ano ang layon natin sa daigdig? Kung may kagnayan ito sa pananaw natin sa ating sarili, saang lupalop natin kinuha ang pananaw na wala itong praktikal na gamit o kaugnayan sa buhay natin?

Ang totoong gampanin ng isang historyador o guro ng panitikang pang-kasaysayan ay ang pagpapaliwanag na may kaugnayan at paralelismo ang kasaysayan at ang ating personal, espiritwal at panlipunang pag-iral.

(Akin-akin lang po yan.)

Tungkulin ng mga grupong pampanitikan at pang-kasaysayan na gumamit ng panlipunang kritisismo bilang isang pangkasaysayan metodo. Ito lamang ang ating sandata sa delusyon ng paggamit sa mga pansariling layon at adyenda ng mga elitista. Ito dapat ang ating kiling sa ating pag-iral (“existential bias” ang tawag ko dito).

Hamon sa ating mga historyador ang palaguin ang ating sarili sa ganitong kaisipan at layon na maaring nating tawaging “mental faculty”.

(Lalong akin-akin lang po ito.)

ANG KASAYSAYAN AT PANITIKAN AY MAGKA-UGNAY. Ang panitikan at kasaysayan ay magkaugnay sapagkat ang ating mga ninuno at maging yaong mga nabubuhay sa panahon natin ngayon ay gumagamit ng panitikan sa pagdodokumento at patatala ng mga pangyayari. Ang mga talang ito ay sumasalamin sa mga pangyayaring panlipunan sa bawat yugto ng panahon. Samakatuwid, ang panitikan ay nagsisilbing batayan ng kasaysayan dahil tumutukoy ito sa ating buhay pamayanan. Ang kasaysayan din ay kasalukuyang mga pangyayari na isinusulat sa panitik ng kasalukuyan.

Ang pagsusulat ng kasaysayan at panitikan ay dapat na kritikal sa mga nangyayaring masama sa paligid sapagkat kung babasahin din natin ang kasaysayan, ang panitikan ay dapat na mapagpalaya at nagbabadya at nagtataguyod ng karapatang pantao.

Layunin ng historyador at manunulat na magpamulat kung papaano ang katotohanan ay siyang magpapalaya sa ating lahat.

PAGLALAGOM. Ang aking pagba-blog ng kasaysayang pam-pook ay libangan lang. Ako ay isa lamang sa sinasabi ni Sass Rogando Sasot na “minimal blogger”.  Hindi para sa akademiya ang aking mga isinulat at isusulat pa. Hindi ko rin layon na maisa-aklat ang mga ito. (Pero kung may magka-interes, bakit hindi?)

Dalawang tao ang naka-impluwensya sa aking mag-blog. Si Philip Alcantara, dati kong direktor sa panlipunang apostolado ng Bikaryato Apostoliko ng San Jose at si Joma V. Cordova, bayaw ko sa pinsan. Una akong nagsulat sa Filipino pero sinanay ko na ring gumamit ng wikang Englis. Sa wikang ito ako nagsimulang mag-blog. Ngayon, ang lahat ng mga natatanggap kong pasasalamat sa mga taong naka-istorya ko ang nagbibigay-sigla sa aking magpatuloy.

Mas lalong hindi ko itinuturing na ako ay isang historyador dahil wala naman akong kasanayang pormal dito. Simple lang ang dahilan kung bakit ako nag-ba-blog ng kasaysayang pam-pook, makakalimutin ako. Masaya akong maka-alala at magpa-ala ng mga naganap at mga nagaganap para sa aking sarili at para sa aking mga kaibigan at mga mambabasa.

At sa aking pagsusulat hindi sinasadyang, sabi nga ni Dr. Arnulfo T. Villanueva na siyang direktor ng Sentro ng Wika at Kultura- Kanlurang Mindoro, sa kanyang liham paanyaya sa akin, ako ay makapag-ambag sa aking munting paraan sa pagpipreserba ng literatura at kasaysayan sa ating lalawigan. Salamat din sa aking dating guro sa Filipino na si Gng. Resyjane P. Tabangcura sa pagtitiwala sa aking kakayahan.

Itinuturing ko ang aking sarili bilang isa lamang obhetibong tsismoso at makabagong Lola Basyang o simpleng kwentista ng bayan sa net. Aksidente lang na may malawak na naabot ang aking mga panulat.

Salamat sa Diyos sa aksidenteng ito.

Sa pagtatapos. Ang mga may sariling adyenda sa pulitika at negosyo ay maaring gamitin ang mga alagad ng panitikan at kasaysayan. Sa kanila, tayo ay pawang mga taga-sulat lamang, taga-tago at taga-salansan ng mga sulatin o rekord ng mga tao at pangyayari sa ating lokalidad.

Gagamitin nila tayo sa kanilang interes.

PERO BIBIGUIN NATIN SILA!  

(Akin-akin lang po ito ulit.)


Maraming salamat po sa inyong pagtitiwala at mabuhay tayong lahat!
-------

(* Pagbabahagi ng may-akda sa Mina at Minanang Panitikan ng Mindoro: Isang Tertulyang Pampanitikan noong ika- 26 ng Abril, 2018 sa Sikatuna Beach Hotel, San Roque II, San Jose, Occidental Mindoro. Larawang kuha ni Gng. Lhorie Moises)

Friday, April 27, 2018

Occidental Mindoro lass, Top 10 of the 2017 Bar Exams



She is the true beauty and brains Occidental Mindoro should be proud of.

Emma Ruby Aguilar, the 2011 Binibining San Jose made it to the Top Ten as tenth placer in the 2017 Bar Examinations. Aguilar, a graduate of University of Santo Tomas (UST) College of Civil Law, was born and raised in San Jose Occidental Mindoro. She was in Greece on an official travel when the result came out. She’s a nurse turned lawyer.

Her Facebook cover photo reads, “Dear God, I am placing 2018 in your hands.” Her FB post yesterday reads, “Still in awe for one of the biggest blessings God has given me! Thank you Lord for making me a lawyer (with a bonus) while we were on the plane from Istanbul to Greece. Literally and figuratively in cloud nine earlier!”  The news also came while her hometown is in the midst of its week-long fiesta celebration.

Aguilar was assigned in Sablayan, Occidental Mindoro in line with her short stint with the Department of Social Welfare and Development (DSWD)-Pantawid Pamilyang Pilipino Program after she finished Nursing also from UST, as cum laude. She later took up Civil Law. She garnered 88.40% in said examinations.

She is a grand daughter of former Regional Trial Court (RTC) judge Restituto Aguilar. Her father, Manny, is an engineer while her mother, Ruby, works in a bank.

The first ever Occidental Mindoro- born Bar Top Ten will take her oath on June 1 at the Philippine International Convention Center in Pasay City.

There were a total of 7,227 law graduates who were allowed to take the bar exams. The exams covered eight subjects: Political Law and Labor Law, Civil Law and Taxation, Mercantile Law and Criminal Law, Remedial Law and Legal Ethics and Practical Exercises.

---
(Photo: From Emma Ruby Aguilar’s Facebook page)


Tuesday, April 24, 2018

Fiesta is temporary, work must be permanent




On Labor Day, thousands or perhaps millions of workers will march on city streets to press for the ending of contractualization of labor. May 1, as I have pointed out time and again, falls on the Feast Day of my hometown’s patron, St. Joseph the Worker. The merriment appears to be endless like our working class’ demand to end contractualization commonly called as “endo”, slang for end-of-contract. The issue is not even part of political discourses in the whole non-industrial province of Occidental Mindoro much more mobilizations as such. The weeklong fiesta celebration starts today.

Endo just became the President Rodrigo R. Duterte’s presidential campaign promise showing that this administration who assured change remains under control of the capitalists. Philippines is controlled by the elite for the prominent legislators and politicians are also business tycoons and industry leaders demonstrating the link with wealth and power, politics and capital. The oligarchs remain strong and influential in this impoverished nation, then and now. What can one expect? Change, it appears, is still at the end of the dark tunnel.

The labor department’s DO 174 just institutionalized contractualization for it is a watered-down, weak and pro-capitalists order coming from the executive branch. The president tossed it to Congress for legislative action. Truth is, labor secretary Silvestre Bello III could easily end contractualization upon orders of his principal. It is crystal clear in Article 106 of the Labor Code that, “The Secretary of Labor and Employment may, by appropriate regulations, restrict or prohibit the contracting-out of labor to protect the rights of workers established under this Code.” For more than two decades, the labor department has adopted the weak approach and has chosen to restrict contracting arrangements instead of prohibiting “endo”. Since the beginning, the department’s method has been demonstrated to be a total letdown.

Truth to tell, festivities, like society in general, cannot exist without work. For work produces the vegetables and plants the farmers display and sell at the trade fair, the fishes and meats and all the food commodities that are abundant in the public market as the fiesta comes near. Work makes us taste and be nourished by the food that the service providers and caterers offer during banquets and boodle fights. Work makes the event organizers, make-up artists and dance instructors or choreographers in a beauty pageant show their crafts to gain respect. Work makes possible the aesthetic value of the floats, stages and all the physical preparations in all the fiesta’s activity venues. Let the contractual employees and the job orders of a certain local government unit and private companies not work in preparation and during fiestas, what kind of fiesta we will have?  For labor is an activity of a human person, physical and intellectual where s/he produces something different for perfection, to say the least, achievements. Work is dynamic and cannot be static. Work is a right and not just a privilege. Work must be permanent and not just temporary.

This blog entry is a humble tribute to those lowly clerks and employees at the Gaisano Mall, Jollibee and Mang Inasal and all the business establishments in San Jose. Including the kasambahays, the labanderas, the security guards, job orders and casual employees of the government especially those who are under the fangs and claws of contractualization. How many San Jose Fiestas will come before they finally enjoy the security of tenure, the living wage and all other rights assured by the Constitution?

This is the very day where the Latin words ora and labora are subdued by festivus. Many roamed in the streets for the grand festival but only a few hears novena masses honoring in prayers their patron saint. A time when only few Catholic workers are aware that Joseph is their patron saint, of the working class and the workers in general.

The existence of human being is for lasting work for creating what is valuable, useful, beneficial, noble, decent and beautiful, 24/7 and this can be truly manifested if the government, especially the executive branch, act on the end of the “endo” now!

Contractualization is the modern-day social leukemia creeping at the very veins of our society.  There is great deal of injustice arrogated by the elite and the value of work is adulterated seriously by way of contractualization of labor. But this reality can be traced back to the Industrial Revolution of yore where work has been reduced to mere commodity or merchandise, bought by the capitalists at the cheapest price and can be discarded when no longer needed like a used adult diaper. It appears that elite globalization or contractualization in particular, is anchored on this reef. Nonetheless, our work should not be something external or alien to ourselves.

Joseph, the foster parent of Jesus, is a Jewish carpenter, ergo, a laborer. Joseph, in nurturing Jesus throughout His years, reminds us that work is naturally inter-related with the work of the Divine and be given meaning through faith. Like Joseph’s parenting, work is doing something for someone else. And in Joseph's case, it is God's.We work not only for ourselves but also for others. We need to honor Joseph and the social class where he belong.

Truly I say to you, Fiesta is a fleeting thing while the dignity of labor isn’t. So, end "endo" now!
--------

Photo: GMA Network

Tuesday, April 3, 2018

Decorum on Colorum: The Passenger Vans in Occidental Mindoro, Part 2



Contrary to reports, it is not true that the Land Transportation and Regulatory Board or LTFRB is yet to receive any applications for franchise from van operators operating in the whole province now and in the past few years. The application of a certain van transport group had been processed since 2014, as I have stated in my previous blog entry. Unless if the LTFRB already considered all the applications null and void.

It appears that the LTFRB is painting a wrong picture here and some officials easily believe them.

As early as January 21, 2014, Mayor Eduardo B. Gadiano wrote to Atty. Wilson M. Gines, chair of the LTFRB, thru Atty. Roberto D. Peig, director for Region IV. In the letter, Gadiano endorses the franchise application of Mindoro Aircon Van Transport Cooperative, Inc. (MATSCOOP) to operate via San Jose, Occidental Mindoro to Abra de Ilog Port. Also in August 5, 2014, Gov. Mario Gene J. Mendiola made the same endorsement to same authorities and bearing the same prayer.

Both Gadiano and Mendiola cited the benefits of immediate release of the request for franchise of said cooperative, saying that it would contribute largely to progress and development of the province. Despite of this reality, the LTFRB then turned down the request. In the letter dated 19 December 2014, Sherielysse R. Bonifacio, DOTr’s assistant secretary for planning and finance said that “the proposed route of operation is currently served by existing transport services.” Apparently the mentioned “existing transport services” are the bus companies operating in Occidental Mindoro and one of them is Dimple Star Transport. The LTFRB seemingly has a moratorium issuing such franchise then. I just do not know.

As of this moment, only buses are insufficiently catering the needs of the commuters all over the province. With the massive crackdown against colorum vans, it is the general public that suffers the most. There are also reports of some negligence of bus companies coming from passengers especially those who are taking the Manila-OCM route and vice-versa. 

The MATSCOOP was issued by a Certificate of Accreditation by DOTC’s Office of Transport Cooperatives pursuant to Board Resolution No. 2013-09-04. MATSCO was represented by Mr. Camberlen F. Jimenez, a resident of Mamburao where anyone could fact-check the all the data I have presented here.

Not only that, seriously responding to the problem, the Sangguniang Panlalawigan headed by Vice-Governor Peter J. Alfaro approved Resolution No. 191, S. 2014, which is authored by SP Antonio A. Rebong, Jr., chair of the transportation and communication committee of the provincial board, asking for the same plea before the LTFRB. In short, there are transport groups, specifically passenger vans, who had been into intent of getting their franchise. Unless of course if the LTFRB already dumped all their previous requests.

The LTFRB and the concerned LGUs must hurry the tedious processes of finalizing the province’s Public Transport Route Plan (PTRP) and the consequent application (or re-application?) of all the public utility vehicles operating in the province as per the Omnibus Franchising Guidelines of the DOTr or DO 2017-011. 

In outright believing that there are no existing application for franchising, we are killing all our hopes for an inclusive, responsive and progressive transport industry in our province along with other economic gains the industry could bring to us. The solution must be win-win. Anything less is unacceptable! 

Allow me to reiterate what I have said in my previous blog entry, aside from chasing or running against colorum vans in my province, our local leaders must help these transport organizations in cutting down the fees for transport franchises and speed up its application process.

There are applications, believe me. But that depends on how they look at them now. I am a commuter, by the way ...

-----------

elnidoparadise.com