Spurs' Filipino Coach

My mother, more that 70 years of age, is wooing for the Miami Heat only because Erik Spoelstra is half Filipino and not because of LeBron James and company or the team’s stats, philosophy, tradition, performances, and so forth and so on. To her, those are just collateral. I, first in the brood of 5, am a solid Spurs die hard, by the way.

But I do understand my mother. I know she’s envy of Elisa Celino of San Pablo City, mother of Coach Spo. My mother been a basketball fanatic since Crispa-Toyota days but none of her 4 boys have played or been involved even in small time leagues such as school intramural. Her eldest is not into sports but he was a sportswriter and a gymnasium barker way back in college. Like my mother, many Pinoy NBA fans root for Miami because of Spoelstra’s family roots or his Filipino-ness.

My mother and other Filipinos who cheer for Heat mainly because of Spoelstra’s bloodline have forgotten that there’s an “erstwhile” Filipino from the ranks of the coaching staff of San Antonio Spurs and he is Arthur “Chip” Engelland. Engelland stayed in the Philippines for more than 9 years and became part of the national basketball program and training pool for the Philippines men's national basketball team from 1980 to 1986. The team also used the names Northern Consolidated Cement and San Miguel Beer. Chip Engelland specializes and is in-charge of San Antonio’s shooting skills.

Who said that sports and politics should not be mixed? Chip Engelland’s fate to reach Philippine soil can be traced back in 1980 when President Ferdinand Marcos appointed Ambassador Eduardo “Danding” Cojuangco to become the project director for basketball in the Philippines. The goal is to keep the country competitive in international competitions. Though this action was criticized by many especially the nationalists, Cojuangco opted to scout for national players and coaches abroad, particularly in the US. Along with the top Filipino amateur cagers, the Philippine Team made it internationally with 8 naturalized Filipinos in their line-up but the program did not get the support of the Filipino people. Our homegrown talents, as expected, were overshadowed by their American team mates. The pool’s top brasses limited the number of the “naturalized” dribblers into just three and along with the comeback duo of Jeff Moore and Dennis Still, Coach Ron Jacobs added a new player in Chip Engelland, Spurs' assistant coach today.

In 1984, Engelland was cheered and loved by Filipinos when he competed in the PBA when players from the training pool are allowed to play in the professional league as guest team, an all-amateur team called Northern Consolidated Cement (NCC). Chip Engelland traded stories and developed long lasting friendship with Allan Caidic (another favorite of my mother next to Ramon Fernandez), Hector Calma and Samboy Lim and the rest of his Filipino friends. I am sure of that.

Chip Engelland had been part of Philippine sports history no doubt. In 1985, he was part of the guest team which bagged the 1985 PBA Reinforced Conference championship. Chip Engelland became once a Filipino who represented the Philippine basketball team and captured the 1984 ABC Club Championship and the 1985 Jones Cup championship and the 1985 World Cup for Champion Clubs at Gerona, Spain.

Surely I made my mother remember Spurs’ Chip Engelland but failed to convince her that her Heat will be doomed tomorrow and Engelland would finally get his second ring…

------

(Photo : Clublakers.com)

Our Homegrown Fathers

Tomorrow is Father’s Day but I will not be writing about my or somebody else’s biological father but about some diocesan or homegrown priests from our province. We call our priests “father”, remember?

Majority of our homegrown priests are at present experiencing crisis either in their ministry or vocation. But I would not name names neither go into details for I am not in a position to do this, not because I am afraid of ex-communication or afraid of being accused as a deserter from my faith, or even worse, of sacrilege. They are men who in their childhood days were already exposed to the smell of the Mangyans, have crossed Occidental Mindoro rivers and mountains long before they have learned to read the Bible and entered the seminary. Decades ago before we call them “Father”, before they were ordained.

Their present experience or predicament lead me to think what Jesus warned the first priests and the kind of life they must anticipate. “Not only will they expel you from the synagogues,” He warned, “anyone who will put you to death will claim to be serving God”. (Jn. 18, 1) From my personal reflection, “death” here does not only concern biological death but death of morale and or of dying hope and of ministry. As promised, all of these will pass and the Lord will surely “overcome the world” but “Take courage!” (Jn. 16, 33) Just hang on, Fathers. Hang on to the Cross!

Your former or present parishioners, majority of them, in the silence of their prayers and tranquility of their actions are behind you especially in this troubled moment of your ministry. Their friendship and love, including those of your family and friends, would remain for the graces of your ordination have sustained us. If you hang on to the Cross, we will provide you ropes, and yes, even nails!

Seriously, we understand how you feel because this is beyond expectation or imagination. Indeed it is necessary being one with your priest brothers as a presbyterium under the staff of direction, authority and correction of the bishop. Indeed what a grace it is for a bishop to advance the mission of his priests and not to sideline or isolate them. Ministry-wise and even personally, no son is heavy to lift simply because he is his father. A true father’s heart, as displayed in the Story of the Prodigal Son, is an oasis of love and understanding. Every father possesses authority and intelligence balanced with care and affection.  

Clerical intrigues and politics are two of the factors that corrodes a Church according to findings through the National Congress of the Clergy held last July 5-9 2004. In Workshop II : Spirituality and Lifestyle of the Filipino Clergy of the Congress it is reported, “This situation [of clerical intrigues and politics] creates a demoralization process that, sooner or later, becomes the fertile ground for mistrust, manipulation and disillusionment among leaders of the Church themselves. The disunity of the Church ensues and, at the end, it is the body of Christ that breaks down.” That Congress initiated by the former Chairman of the CBCPs Commission on Clergy Archbishop Gaudencio B. Rosales aimed at pastoral and priestly renewal participated by 4,000 priests coming from all over the country should have already forewarned our particular Church here in Occidental Mindoro. Certainly no good father would let differences among his sons left unsettled. Through immediate dialogue, which is the only way of resolving conflicts as far as the Church is concerned, everything must internally be patched up. A good father would not let a little spark among his sons left unattended or what we would figuratively reap is a destructive fire.

But I still expect that our own vision of “Father’s” Day will come soon. We are praying for a future that all the priests in our diocese will be united once more as “a truly Christian community united in worship, service and witness of Christ” as stated in the Vicariate’s Vision. This will be the time when our diocese institute systems concerning the growth of the priests where the lay and religious can share their particular charisms, collaboration and participation.  

With my best lessons in life gained from them when he was already gone, my late biological father, Manuel Sr., would surely not mind greeting said priests, specially the elder ones, a Happy (Note the quotation marks) “Father’s” Day!...

 -------

(Photo: FaithWorld)

Damaso Armas

"Damaso". Iyan ang pakutyang tawag ng iba sa mga pari lalo na noong kasagsagan ng debate sa RH Bill.  Sa paglagda ni P-Noy sa Republic Act 10591 o ang "Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act” na isang batas hinggil sa regulasyon ng baril, marami ang natuwa. Nagbibigay din ito ng pahintulot na mag may-ari ng baril ang mga mamamayan na, “whose nature of work may pose danger to their lives” kabilang ang mga pari. Naalala ko tuloy ang lumang pelikula ng yumaong si Ramon Zamora noong 1983 na pinamagatang “Dalmacio Armas.” Direktor nito si Carlo J. Caparas at na-serialize sa comics section ng pahayagang People’s Journal at idinibuho ni Mar T. Santana. Kaya lahat ng mga paring may baril (na mayroon naman talagang pari na may baril sa tunay na buhay) ay tawagin ninyong “Damaso Armas” kung gusto ninyo!

Hindi tuwirang ipinagbabawal ng Simbahang Katoliko ang pagma-may-ari ng armas o baril sa mga layko o maging sa mga pari. Sabi sa Catechism of the Catholic Church o CCC, “Legitimate defense can be not only a right but a grave duty for someone responsible for another’s life. Preserving the common good requires rendering the unjust aggressor unable to inflict harm [2263-2265].  Isa lamang ang malinaw sa bagong batas na ito para sa akin: Pinagtitibay ng  kasalukuyang pamahalaan na ang mga aktibong pari ay mga mamamayan din ng bansa na may mga karapatan sa ilalim ng Saligang Batas, sa kabila ng prinsipyong sinasabi ninyong Separation of Church and the State. Katulad ng paglahok (pagkandidato) sa halalan ng mga aktibong pari na hindi naman bawal sa alinmang batas ng pamahalaan ngunit ang mismong batas ng Simbahan ang nagbabawal.

Nagsalita na ukol pagma-may-ari ng baril ang ilang Obispo na miyembro ng CBCP at sabi nila in brief and in chorus, more or less ay ganito: “No, thanks.” Ewan ko kung ano ang masasabi ninyo dito. Pinag-dedebatehan pa rin kasi ito sa sirkulo ng mga Katoliko sa buong mundo. Sa katunayan, ang CBCP bilang isang collegial body  ay silensyo pa sa isyu sa pagkakaalam ko, pati ang mismong Canon Law bagama't may mga organisasyong pan-Simbahan ang nag-aadbokasiya kontra sa paghawak ng baril, legal man o ilegal, ng mga mananampalataya. Ipinauubaya ito ng Batikano sa mga lokal na ordinaryo at partikular na Simbahan.

Siyanga pala, noong 2006 sa India, isang Fr. Jacob Augustine ang nag-apply para magkaroon ng lisensya ng baril na umani ng pagbatikos sa media. Katwiran ni Fr. Jacob, kailangan niyang proteksiyunan ang kanyang sarili kaya dapat lamang na mag may-ari siya ng baril. Isang layko ang bumatikos sa desisyon na iyon ng pari. Si Joseph Pulikunnel, lider ng kanilang pamayanan, ay nagsabi na ang pagkakaroon ng baril ay, "unbecoming of a priest.” Sabi pa ni Pulikunnel, "Jesus never protected himself with arms. And when Roman soldiers came to arrest him, he restrained his disciples from drawing out their swords." Katulad daw ng kasal, limitado lamang ang karapatan ito sa mga walang orden at hindi para sa mga pari. Maliban na lang kapag sila ay aalis na sa pagka-pari. Habang pari pa sila, maliban na lamang yaong mga chaplain ng pulis o military, bagama’t may karapatan daw silang legal na magka-baril ay hindi sila pinahihintulutang gamitin ang karapatang ito.

Kung ako lang, ang mga paring nais na legal na magka-baril  ay hayaan na lang kung gusto nila. Pero hayaan din ang mga walang baril na mas nanaisin pa ang mapahamak sa baril kaysa sa maging responsable sa pagbaril at pagkamatay at pagka-lumpo ng kapwa.

Huwag lamang “mabuhay sa baril” katulad ng mga gangster. Ibig sabihin ay huwag gumamit  ng dahas para mabuhay. O umasa sa dahas para matamo ang mga ninanais. Ituring natin na isa lamang ang baril sa mga gamit na pang proteksyon na dapat tayong maging responsable kasama ng pag-iingat, dasal, pag-iwas at iba pa, para ipagpatuloy ang ating misyon sa buhay at sa pamayanan ng Diyos.

Si Hesus man ay nag-utos sa Kanyang mga alagad na lumabas at bumili ng mga espada (Lukas 22:36). Utos na sinunod ng kanyang mga alagad. Pero ang tanong, ilan kaya ang susunod sa paninindigang ito ng mga obispo na hindi dapat mag may-ari ng baril ang mga pari? Ambot.

Hayaan silang legal na mag may-ari ng baril alinsunod sa batas na nabanggit pero maging ehemplo lang sana natin si Gabriel Possenti na sa Ina ng Hapis at sa Krus kumukuha ng tapang at hindi sa baril. Hindi kagaya ni Dalmacio Armas…

---------

(Photo : Saint. Bartholomeow. com)

Jeproks

Pasukan na naman sa Lunes. Maraming kabataan mula sa ating lalawigan ang luluwas ng Maynila o sa alinmang siyudad at sentrong bayan upang mag-aral. Kapag tayo ay nasa ibang lugar, sari-saring tao ang ating makakadaupang palad. At kung mayroong mga kaibigan at ka-eskuwelang tapat ay mayroon din mga mapagbalatkayo. Sa klasikong nobela na “Florante at Laura’ ni Francisco Balagtas, may bahagi doon na naglalahad na buhat sa Alabania siya ay tumungo ng Atenas upang mag-aral. At sa blog entry na ito, ang buhay-estudyante lang ni Florante ang ating iikutan.

Malimit, kung sino pa ang ating mga kababayan ay siya pang mahirap pakisamahan. Kahit itanong niyo sa mga OFW. Si Adolfo marahil ang kauna-unahang jeproks sa literatura ng Pilipinas dahil sa katangian nitong tila “laki sa layaw.” Sa Saknong 202 ng “Florante at Laura” ay mababasa ang tinuran ni Florante kay Aladin, “Ang laki sa layaw karaniway’y hubad, sa bait at muni’t sa hatol ay salat”. Ang taong laki sa layaw din, batay sa isang awit ni Mike Hanopol na sumikat noong ako ay hayskul pa lang, ang tawag ay “jeproks”. Mapanghamon ang mag-aral o mamalagi sa ibang lugar. Maraming tukso. Katulad ng sinasabi sa awit na nabanggit ng Pinoy Rock icon na mga kabataang, “asal ay gahaman, malakas sa inuman, istorbo sa daan.” Simple lang ang habilin sa mga batang luluwas para mag-aral: Kailangang maging choosy sa kaibigan at huwag isiping in their company lamang mare-relieve ang inyong homesickness.

May ibang katangian ang pagiging jeproks ni Adolfo. Kahit hindi man siya ang jeproks ni Mike Hanopol, si Adolfo ang mapanibughuing jeproks ni Balagtas. Hanggang sa pinagtangkaan pa ni Adolfo na patayin si Florante sa isang palabas sa kanilang paaralan matapos baguhin nito ang orihinal na diyalogo ng drama. Kung ating sineryoso ang pag-aaral natin noon sa obra maestra ni Balagtas, maaalala natin na ang palabas (na isang trahedya o kuwentong malungkot) ay tungkol kay Reyna Yocasta. Magkapatid ang ginampanang papel nina Adolfo (Polinice) at Florante (Eteocles) at doon pinagtangkaan ng una na paslangin ang huli sa pamamagitan ng pagtaga ng kalis ng may ikatlong ulit. Mabuti na lamang at nailigtas si Florante ng isang ka-klase. Dahil dito, bumalik si Adolfo sa Albania at naiwan sa Atenas si Florante upang ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral.

Sa bawat bagong yugto ng buhay ay hindi lamang mga Adolfo kundi may mga Antenor din tayong masusumpungan. Mga kaibigang karamay natin sa panahong naroon tayo lalo na sa mga pagkakataon na may mga hindi magandang pangyayari sa ating mga iniwan.

Kagaya ni Florante, sana sa huli ay makatulong sa ating paglago bilang tao ang ating mga napag-aralan: “Araw ay natakot at ang kabataan sa pag-aaral ko sa anaki’y nananaw; bait ko’y luminis at ang karunungan, ang bulag kong isip ay kusang dinamtan (Saknong 215).” Lahat din ng asignatura ay pagsumikapan nating maipasa : “Natarok ang lalim ng pilosopiya, aking natutunan ang astrolohiya, natantong malinis ang kataka-taka at mayamang dunong ng matematika (Saknong 216).” Hindi tayo makatutulong bilang magulang kung hahayaan nating maging jeproks (laki sa layaw) ang ating mga anak!

Kaalinsabay ng pagiging matalino, dapat din tayong maging mga Aladin at Flerida na may pananagutan sa ating kapwa lalo na sa mga nangangailangan…

-------

(Photo: Power House Facebook)

Vice & Jessica

Higit sa paniniwala na ang paksang rape ay sensitibo kaya hindi dapat maging materyal sa mga comedy show, naniniwala ako na may mga tao ring gumagamit ng joke o pagpapatawa upang manlait ng kapwa. Upang kutyain ang kanilang mga kaaway o karibal na maskarado ng pagpapatawa. O sa ibang kaso, para sadyaing hamakin ang mga kababaihan o ilang grupo ng tao.

Bago pa maging viral ang isyung Vice Ganda at Jessica Soho ukol sa rape, isang komedyante sa US na nagngangalang Daniel Tosh ang umani ng puna hinggil sa isang rape joke na kanyang pinakawalan sa isa niyang pagtatanghal. Sa dakong huli, si Tosh ay humingi ng public apology sa mga kababaihan.

Sa akin lang, sa pagpasok at pag-uso ng mga stand-up comedian sa telebisyon at mga engandeng benyu tulad ng Araneta, mula sa mga maliliit at madidilim ng comedy bars, unti-unting ang ilan sa mga komedyante mula doon ay nagiging OA na. Sa kanila, parang wala nang pagkakaiba ang pagpapatawa sa panghahamak ng kapwa at hindi na kailangang maging responsable kapag nagbibiro't nagkakatuwaan.

Anuman ang ating trabaho o ginagawa, ito ay pagigiit ng ating kapangyarihan. Mapanlikhang kapangyarihan na ginagamitan ng isip. At ang mga bunga ng ating paggawa ay ekspresyon ng ating pagkatao. Patunay din ito ng ating kapangyarihan kumpara sa hayop. Halimbawa, ang isang magsasaka ay nagtatabas ng damo sa kanyang palayan upang igiit ang kanyang kapangyarihan laban sa tumutubong sukal sa kanyang panananim. 

Ganoon din sa palagay ko ang mga komedyanteng katulad ni Vice Ganda. Maaari rin nilang gamitin ang kanilang pagpapatawa upang igiit ang kanilang kapangyarihan para magamit ito sa iba pang dimensiyon ng kanilang iba’t-ibang personal na paniniwala. Paniniwala na mayroong tiyak na makikinabang liban sa kanilang sarili. Ang panggagahasa, sabi nga, ay hindi lamang ukol sa libog o krimen sa ngalan ng laman kundi higit sa lahat, ukol ito sa marahas na pagigiit ng lakas at kapangyarihan ng mga malalakas sa mga mahihina, anuman ang edad, anuman ang kasarian ng biktima. Katulad ng mga palabas sa telebisyon ngayon na nagwawasiwas pa ng mga lisyang pagpapahalaga. Kagaya rin ng mga balitang ibinabalita kapwa nina Vice Ganda at Jessica Soho sa kanilang mga show, ang usaping ito na kanilang kinasasangkutan, sana naman ay kapulutan din natin ng aral.

Mananatiling si Vice Ganda si Vice Ganda at si Jessica Soho si Jessica Soho pagkatapos nito. Unti-unti ay huhupa na rin ang lagnat (o kumbulsyon) na dulot nito sa cyberspace. Habang tayo na kanilang mga tagapanood, ay patuloy pa ring magiging biktima ng "panggagahasa" ng isipan ng mga komedyante at iba pang showbiz personalities.

Ipanalagin nawa nina Pugo at Tugo, Dolphy at Panchito na maging marangal at may etiketa ang kalakhan sa mga komedyante ng Pilipinas…

Tungko

Ngayong Linggo, Mayo 26, ay piyesta ng Iling Proper at ang kanilang patron doon ay ang Santisima Trinidad o Holy (or Blessed) Trinity. Isa ang doktrina ng Santisima Trinidad na mahirap nating maipaliwanag na mga Katoliko. Kasi naman, yung iba naming nakikipa-miyesta, mas excited pa silang malaman at mas intresado sila kung sino ang mananalo sa gay beauty pageant kaysa sa alamin ang patrong dapat ay siyang tunay na pinararangalan at pagnilayan ang inspirasyong hatid nito sa ating buhay. Kapag piyesta kadalasan sa alinmang baryo at bayan sa Kanlurang Mindoro, mas maraming tao ang makikita sa sabungan kaysa sa simbahan. Sa mga diskusyon ukol sa Banal na ‘Santatlo (Wikang Kastila nga pala ang Santisima Trinidad) Madalas tayong gamitan ng matematika at sasabihin sa ating papaano naging equals 1 ang 1+1+1? Tatlo daw, anila ang Diyos natin.

Ang doktrinang ito sa Bibliya ay mababasa natin sa Mateo 28:19 na sa wikang English ay ganito ang nasusulat : "Go therefore and make disciples of all nations, baptizing them in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit." Sa iba pang bahagi ng Bagong Tipan, partikular sa 2 Cor. 13:14 at Heb. 9:14 na nagsasabing ang Ama, Anak at Espiritu Santo ay tatlong persona sa iisang Diyos.

Ang Linggo ng Santisima Trinidad ay ipinagdiriwang isang linggo matapos ang Linggo ng Pentekostes.

Sa pagkakatesismo sa ating mga anak ay puwede tayong gumamit ng itlog upang kahit papaano ay maipaliwanag ang misteryong ito. Ito ayon sa isang homiliya na nabasa ko na hindi ko na matandaan kung saan. Kagaya nang ginawa ni Brod Pete sa pagpapaliwanag niya sa YouTube tungkol sa Halalan 2013. Opo, ang ating mga itlog sa pridyider. Ipaliwanag natin sa kanila na bagama’t iisa lang ang itlog na hawak natin, mayroon itong tatlong bahagi. Ang balat o shell , ang puti nito at ang yolk (o dilaw na kadalasan ay pula ang tawag natin!). Alam natin na ang itlog ay may dilaw at puting bahagi bagama’t hindi natin ito nakikita. Ang Diyos ay kumakawan sa buong itlog. Ang balat nito o shell na nakikita ay kumakatawan kay Hesus, ang Diyos na nagkatawang-tao. Ang Diyos na bumaba sa kasaysayan ng tao. Ang puti ng itlog naman ay kumakatawan sa Banal na Espiritu at ang dilaw naman ay kumakatawan sa Diyos Ama. Parehong ang Diyos Ama at ang Banal na Espiritu ay hindi natin nakikita katulad ng puti at dilaw ng itlog, maliban na lang kung ang ating itlog ay ating babasagin!

Pamilyar ako sa Isla ng Iling bagama’t halos lampas kinse anyos na akong hindi nakabalik doon. Sa dalawang NGO na aking pinagtrabahuhan ay doon ako nadestino. Nag-organisa ng pamayanan para sa Simbahan at naghanda ng pagtatanim ng bakawan sa komunidad. Dito ikinuwento sa akin ni Lola Badang kung gaano ka-milagroso ang kanilang patron. Naaalala ko rin ang madalas naming pagtagay ng tuba kasama si Weng Seville at iba ko pang ka-tropa na taga-isla. Maligayang araw ng kapistahan po sa inyong lahat!

Iba na raw sa isla ng Iling ngayon. Ang Kapilya ng Santisima Trinidad ay ipinagawa na daw ni Fr. Fernando Suarez at balak gawin itong destinasyon ng mga peregrine o pilgrims, ayon sa nabasa ko dito. P35 M yata ang nakalap sa pagpapagawa ng nasabing kapilya. Nang ito ay pinasinayaan, dinaluhan ito ng ilang pulitiko.

Ang tungko ng kalan ay binubuo ng tatlong bato. Tatlo dapat ito dahil kung kulang ang batong tungko ng ating kalan ay gegewang ang kaldero o kawali. Ang bilang na tatlo ay simbolo ng pamayanan, ng pagkakaisa at ng pagsasama-sama. At sa ganitong diwa, ang bilang na tatlo (3) ay bilang ng tunay na pag-ibig. Panlahatan at para sa kapwa. Ang aral ng Banal na ‘Santatlo ay maaring ganito: Hindi dapat mamayani ang prinsipyong “Ako-at-Ako”. Sa halip sa ating pakikipag-ugnayan sa mundo at lahat ng nilalang sa ibabaw nito, kailangang nating ang suhay mula sa banal na “tungko”. Ito ay ang prinsipyong “Ako-at- ang Diyos- at- ang- aking kapwa.

Ang prinsipyong ito ang tanging parmasya na pagkukunan ng tunay na  medesina ng gamutang panlipunan…

----------

(Photo : Inquirer.net)